Mile, stopy, funty

Mile, stopy, funty

Europejczyków kontynentalnych, przyzwyczajonych do metrów, kilogramów i innych „normalnych” miar, dziwi czasem powszechne używanie w krajach anglosaskich archaicznych miar odległości, ciężaru czy objętości. Wydaje nam się, że Anglicy, Amerykanie czy Australijczycy sami się krzywdzą nie chcąc się przystosować do większości. Tymczasem okazuje się, że to właśnie miary anglosaskie mają długą historyczną tradycję i są nią w pewien sposób usprawiedliwione.

Weźmy taką milę. Okazuje się, że pochodzi ona od rzymskiej miary nazywanej mille passum czyli tysiąc kroków. Jeden krok dzielił się na 5 rzymskich stóp. A więc mille passum miało 5000 stóp rzymskich i 4850 stóp współczesnych.

Współczesna mila angielska zawiera 5280 stóp. Jest ona jednak dłuższa niż mila rzymska, gdyż wzoruje się ona też na jednostce odległości używanej w yścigach konnych i w rolnictwie.

Mila morska – to wyjątkowo naturalna miara odległości, gdyż odpowiada 1 minucie kątowej na powierzchni Ziemi.  Przypomnijmy, że każdy stopień dzieli się na 60 minut a każda minuta na 60 sekund kątowych. Jeśli obwód Ziemi to 360 stopni, to mila morska wynosi 1/21600 obwodu Ziemi tzn ok 1.85 km. Miara idealna w nawigacji morskiej.

Akr -oryginalnie oznaczał powierzchnię pola, które teoretycznie można było zaorać w ciągu jednego dnia za pomocą zaprzęgu wołów. Obecnie akr równa 43,560 stopom kwadratowym.

Stopa – jak wskazuje nazwa jest to miara długości oparta na długości ludzkiej stopy. Od początku 12 wieku uważa się, że jest ona równa długości stopy króla Anglii Henryka I.

Galon – jest to miara objętości, której nazwa pochodzi od łacińskiego galeta. Miara została ustandardyzowana 1707 roku i znana jako galon wina lub galon Anny. W tej chwili galon mamy do czynienia z dwoma galonami:

  • galon angielski =4,546 litra
  • galon amerykański = 3,785 litra

Funt – miara masy pochodząca z rzymskiej miary nazywanej libre – stąd zresztą pochodzi skrót lb na oznaczenie funka w języku angielskim. Została przyjęta przez handlarzy, którzy wprowadzili dość dziwaczny standard a mianowicie 1 funt jest ekwiwalentem 7000 ziaren zboża.

Koń mechaniczny – miara mocy wymyślona przez James’a Watta, który zauważył, że średni koń jest w stanie podnieść 550 funtów na wysokość jednej stopy w ciągu jednej sekundy. 1KM = 75 kgm/s

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *