Europejczyk – genetycznie bardziej łowca, niż rolnik

Ludzie współcześni dostosowywali się do swoich lokalnych środowisk na przestrzeni wielu tysięcy lat, ale sposób w jaki zmiany genetyczne przyczyniły się do tej adaptacji pozostaje ciągle przedmiotem dyskusji. Naukowcy z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka w Lipsku wykazali, że dostosowanie się do środowiska lokalnego zaowocowało wytworzeniem wielu wariantów genetycznych w grupach europejskich. Co ciekawe, większość z wariantów adaptacyjnych było obecnych już u wczesnych łowców-zbieraczy, ale nie u wczesnych rolników. Sugeruje to, że myśliwi-zbieracze, którzy mieszkali w Europie tysiące lat przed przybyciem rolników, byli dostosowani do lokalnego środowiska a ich adaptacyjne warianty genetyczne występują u współczesnych Europejczyków.

U ludzi występują różnice genetyczne między osobami, ale większość z tych indywidualnych różnic nie ma wpływu na dostosowanie do środowiska. Rola lokalnej adaptacji w różnicowaniu populacji pozostaje zatem niejasna.

Korzystając z genomu mieszkańca Euroazji z Ust’-Ishim żyjącego 45 tysięcy lat temu, naukowcy z Instytutu Maxa Plancka w Lipsku zbadali kilka wariantów genetycznych, które charakteryzują się dużymi różnicami częstości występowania między Afrykanami i nie-Afrykanami.

Badany człowiek z Ust’-Ishim jest źródłem informacji na temat genów populacji, która przeżyła migrację z Afryki, ale nie miała dużo czasu, aby przystosować się do środowiska Eurazji. Zespół Aidy Andrés uznał, że około 70% wariantów genetycznych (o dużych różnicach w częstotliwości występowania między Afrykanami i nie-Afrykanami) są przypadkowymi zmiany, które mogły wystąpić w okresach przemieszczania się małych grup ludności (utrwalanie mutacji genów w małej populacji), takich jak podczas migracji poza kontynent afrykański około 50.000 lat temu. Mniej niż 30% z wariantów powstało podczas lub po kolonizacji Europy. Zmiany dotyczą części funkcjonalnych w genomie, takich jak te, które kodują białka i regulują aktywność genów. Sugeruje to, że niektóre z nich powstały i utrwaliły się ze względu na pozytywną selekcję cech, które umożliwiały lepsze przystosowanie do warunków lokalnych.

Genetycznie bardziej łowca, niż rolnik

Genomy innych starożytnych Europejczyków dostarczają więcej szczegółów na temat adaptacji do lokalnych warunków. Zespół Aidy Adres wykazał, że wcześni myśliwi i zbieracze mieli więcej wariantów genetycznych, niż wcześni rolnicy. To bardzo zaskakujące że choć neolityczna rewolucja agrarna stworzyła dominujący styl życia na Europie, który zresztą utrzymuje się do dzisiaj – to właśnie łowcy i zbieracze noszą w swych genach większość wariantów dostosowujących do lokalnego środowiska europejskiego. Przykładem może być pigmentacja oczu, która jest jedną z cech, które najprawdopodobniej powstały pod wpływem wariantów łowców i zbieraczy.

Chociaż musimy pamiętać, że nasz rozumienie ludzkich wariantów genetycznych jest wciąż ograniczone to Andrés widzi ogromny potencjał dla tego podejścia w przyszłości: zestawiając współczesne i starożytne genomy możemy znacznie poprawić naszą zdolność rozumienia lokalnej adaptacji.

Wniosek z badań na razie jest jeden. Typowo europejskie cechy pochodzą od myśliwych i zbieraczy a nie spokojnych, osiadłych rolników.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Dodaj komentarz